سؤالات ادبیات کودک

                                                               

                                     سؤالات ادبیات کودک و نوجوان

                                                 تنظیم حسین صرفی

                                      شناسایی ادبیّات کودک و نوجوان

    1- « حکایت » جزء کدام یک از شاخه های ادبیّات است ؟

     1) نثر روایتی         2)  نثر غیر روایتی     3) نظم روایتی      4) مورد 1 و 3

   2- بر اساس تقسیم بندی پیامبر اسلام(ص) دوره ی « اطاعت » کدام دوره از زندگی کودک است؟

   1) هفت سال اوّل زندگی 

   2) هفت سال دوم زندگی

   3) هفت سال سوم زندگی

   4) چنین دوره ای وجود ندارد .

   3- بر پایه ی رهنمود های دین اسلام ، مسلمانان سنّ آموزش رسمی را چند سالگی قرار داده اند ؟

    1) از ابتدای تولّد       2) شش سالگی        3) هفت سالگی            4) هشت سالگی

   4- کدام گزینه از اهداف ادبیّات کودکان نیست ؟

     1) ایجاد سرگرمی و لذّت  

     2) آموزش مستقیم 

     3) پرورش تخیّل   

     4) نشان دادن راه رشد و کمال

   5- کدام یک از موارد زیر از اهداف غایی ادبیّات کودکان نیست ؟

     1) شناخت خلق      2) شناخت خالق          3) شناخت خلقت         4) شناخت اخلاق

   6- کدام گزینه از اصول عامّ ادبیّات کودکان نیست ؟

     1) تازگی درونمایه 

     2) زبان مناسب    

     3) خیال انگیزی 

     4) تناسب اثر با توانایی های ذهنی کودک  

   7- کدام گزینه درباره ی « لحن » نادرست است ؟

     1) لحن هر اثر با زمان و عصر آفریننده ی آن هماهنگ است .   

     2) لحن تابع درونمایه است .

     3) لحن ، فکر مسلّط بر هر اثر است . 

     4) انواع لحن : جدّی ، مطایبه آمیز ، صمیمی و ... .

   8- کدام گزینه درباره ی « سبک » نادرست است ؟

     1) در لغت به معنای گداختن زر و نقره است .  

     2) سبک شیوه ی برخورد نویسنده با موضوع است

     3) از سبک هر نوشته پی به نویسنده ی آن می بریم. 

     4) روشی که سخنور برای بیان موضوع بر می گزیند .  

   9- تعریف مقابل مربوط به کدام گزینه است ؟   « سیر منطقی حوادث داستان »

     1) درونمایه          2) لحن وبیان                3) طرح               4) سبک

   10- کدام گزینه از اصول خاصّ ادبیّات کودکان نیست ؟

     1) تناسب اثر با احساس و عاطفه ی مخاطب ( کودک)  

     2) تناسب اثر با توانایی های ذهنی کودک .

     3) تناسب درونمایه و قالب .   

     4) تناسب اثر با شرع و عرف جامعه ی مخاطبان .

   11- تجربه اندوزی کودکان از چه زمانی آغاز می شود ؟

     1) از زمانی که با اجتماع آشنا می شوند .  

     2) از زمانی که با خانواده آشنا می شوند .

     3) از هنگامی که قدرت تشخیص پیدا می کنند .  

     4) از بدو تولّد .

                                                قالب های نثر روایی

   12- تعریف زیر مربوط به کدام گزینه است ؟

         « روایتی است از چگونگی آفرینش موجودات ، پدیده های طبیعی و ماورای طبیعی

          و... که در زمان پیدایی آن ها رخ داده است . »

     1) اسطوره            2) افسانه              3) حکایت                     4) قصه

    13- ژرف ساخت اسطوره ............ است و رو ساخت آن ، .............. است .

     1) تاریخ ـ اسطوره      2) حقیقت و تاریخ ـ افسانه    3) افسانه ـ تاریخ         4) حقیقت ـ تاریخ

   14- انواع اسطوره در کدام گزینه درست ذکر شده است ؟

     1) تخیّلی و واقعی       2) ملّی و دینی        3) حماسی و غنایی          4) تاریخی و حماسی

   15- کدام گزینه درباره ی « افسانه » نادرست است ؟

     1) روایتی است درباره ی اشخاص یا مکان ها با ریشه ی تاریخی و شاخ و برگ های تخیّلی .

     2) روایتی بی اصل و ناراست است که برای قصدی اخلاقی ساخته شده باشد .

     3) روایتی بی اصل و ناراست است که برای سرگرم کردن ساخته شده باشد .

     4) روایتی است که به صورت مکتوب نسل به نسل منتقل می شود .

   16- کدام گزینه نادرست ذکر شده است ؟

     1) طرح افسانه سست ، روایتی و ساده است .   

     2) افسانه گره افکنی دارد امّا قاعده مند نیست .

     3) شخصیت در افسانه ها پویا است .   

     4) شخصیت در افسانه مطلق است .

   17- کدام گزینه درباره دسته بندی شخصیت در افسانه ، درست ذکر نشده است ؟

     1) از نظر مَنش : جامع هستند .  

     2) از نظر نقش : واقعی یا غیر واقعی هستند .

     3) از نظر نوع : انسان یا غیر انسان هستند . 

     4)  از نظر رفتار : ایستا و برونگرا هستند .

   18- به جز گزینه ی ....... تمامی گزینه ها درست است .

     1) جدال در افسانه ها درونی است . 

     2) افسانه ها بیشتر با یک گره اصلی آغاز می شوند .

     3) زاویه ی روایت در افسانه ها ، سوم شخص است . 

     4) ماجراها ، پی در پی آفریده می شوند و افسانه را به پیش می برند.

   19- به جز گزینه ی ......... هیچ گزینه ای نادرست نیست .

     1) افسانه ها مخاطب خاص ندارند . 

     2) پرداخت در افسانه ها ، فراگیر و پیچیده است .

     3) منطق حاکم بر درونمایه ی افسانه ، ارزش های قومی ، ملّی و دینی است .  

     4) جنبه های حقیقت مانندی و باور پذیری افسانه ها کم است .    

   20- هدف قصّه پردازان از قهرمان سازی .......................... .

     1) سرگرم کردن شنوندگان بوده است .   

     2) رواج ارزش های ملّی و دینی جامعه ی خویش بوده است .

     3) طولانی کردن ماجراهای قصّه بوده است .  

    4) ایجاد هیجان در شنوندگان و خوانندگان بوده است .

   21- درباره ی طرح در قصّه هیچ گزینه ای غلط نیست مگر ........ .

     1) طرح در قصّه دو نوع است : ساده ، تودرتو .    

     2) طرح تابع علّت و معلول است .

     3) بنیان طرح ، طلب و جست و جو است . 

     4) طرح سُست و روایتی است .       

   22- « قهرمان » در قصّه ، تمام ویژگی ها را دارد به جز .......... .

     1) پیش ساخته            2) ایستا                3) درونگرا                  4) همیشه پیروز

   23- از نظر دسته بندی قهرمانان ، در کدام یک از موارد زیر بین افسانه و قصّه تفاوت وجود دارد ؟

     1) نقشی                  2) مَنشی              3) نوعی                    4) رفتاری

   24- کدام گزینه صحیح نیست ؟

     1) ساخت قصّه با نخستین رویداد زندگی آدمی و در گیری با نیرو های پیرامون خود آغاز می شود .

     2) از آن جا که قصّه فراخور وضع آدمیان در هر مکان و زمان ، دچار تغییراتی می شود متن قصّه ها

         ساختی یک دست ندارند .

     3) قصّه ها بیشتر حادثه مدار هستند .

     4) هر قصّه نویسنده ای خاص دارد .

    25- معادل واژه ی « قصّه » در زبان رسمی پیش از اسلام چه بود ؟

      1) افسان             2) اسطوره                    3) هزار افسان                    4) داستان

   26- کدام گزینه از نظر نوع داستانی در دوره ی ساسانی با بقیه متفاوت است ؟

      1) کلیله و دمنه      2) سندباد                   3) ویس و رامین                  4) بلوهر و بوذاسف

   27- کدام گزینه درباره ی « حکایت » نادرست ذکر شده است ؟

      1) به معنای باز گفتن چیزی است .

      2) به دلیل ساخت کوتاه و داستان گونه ، برای پیام رسانی مناسب نیست .

      3) نویسنده ی حکایت با ایجاز کامل ، آن را برای بیان اندیشه های خود به کار می گیرد .

      4)  حکایت دارای طرحی ساده است که با جمله هایی شناخته شده آغاز می شود .

   28- به جز گزینه ی .......... بقیه ی گزینه ها صحیح هستند .

      1) کار کرد تخیّل در حکایت بسیار محدود است .

      2) موضوع حکایت ، موضوعات روزمرّه ی زندگی است .

      3) جنبه های حقیقت مانندی در حکایات همیشه سُست است .

      4) پیام رسانی به طور مستقیم و با ایجاز انجام می شود .

   29- هیچ گزینه ای نادرست نیست مگر .......... .

      1) مخاطب حکایت ها بیشتر همگان و گاه کودکان و نوجوانان هستند .

      2) حکایت ها همیشه واقعی هستند .

      3) وصف در حکایت بیرون از ساختار است .

      4) حکایت همانند قصّه دستاورد حضور اسلام در ایران است.

   30- کدام گزینه درباره ی « داستان کوتاه » نادرست است ؟

      1) پیرنگ ( طرح ) سُست است .

      2) برای پرداختن به موضوعات زندگی فردی کاربرد فراوان دارد .

      3) شخصیّت اصلی کم و موضوعی یگانه دارد .

      4) به دلیل حجم فشرده برای فرصت های محدود انسان این دوره مناسب است .

   31- کدام گزینه نادرست ذکر شده است ؟

      1) شخصیت در داستان کوتاه با ویژگی هایش شناخته نمی شود بلکه توسّط نویسنده شناسانده

          می شود .      

      2) طرح در داستان های کودکان با توجّه به جنب و جوش آن ها بیش از داستان های بزرگسالان

          اهمیّت دارد  .

      3) طرح داستان کوتاه پر شتاب و بدون مقدمه چینی پیش می رود .

      4) طرح در داستان کوتاه روایتی و استدلالی است .

    32 - شمار شخصیت در داستان کوتاه کودک ونوجوان چند نفراست ؟

       1) یک یا دو نفر           2) بیش از دو نفر             3) یک نفر             4) محدودیتی ندارد .

    33- داستان کوتاه چند جدال بزرگ دارد ؟

       1) یک                 2) دو                       3) بیش از دو تا                     4) محدودیتی ندارد .

     34- داستان کوتاه دست کم چند حادثه دارد ؟

       1) یک                 2) دو                       3) سه                               4) بیش از سه تا .

    35-  کدام گزینه درست ذکر نشده است ؟

       1) در داستان کوتاه « فرجام » ، واقعی است و زمان آن هنگام دگرگونی شخصیت است .

       2) در داستان کوتاه شمار « گره » ها نامحدود است .

       3) در داستان کوتاه « اوج » دستاورد سیر منطقی رویداد هاست که پس از کمال بحران به وجود

           می آید.

       4) در داستان کوتاه « گره افکنی » در رویداد نخستین افکنده می شود .

    36- کدام مورد غلط ذکر شده است ؟

       1) زمان در داستان کوتاه ، کلّی و عام است و طول آن کوتاه ( چند ساعت تا دو روز ) است .

       2) زبان شخصیت ها گاه ساده و گاه پیچیده است .

       3) گفتگو هم به صورت تک گویی درونی و هم به صورت تک گویی نمایشی است .

       4) مکان ، نامحدود کلّی و عام است .

    37- کدام گزینه از تفاوت های داستان کوتاه بزرگسال و داستان کوتاه کودکان نیست ؟

       1) سازماندهی اندیشه در داستان کوتاه بزرگسال ، فشرده و نهفته است امّا در داستان کوتاه

           کودکان ، گسترش یافته و آشکار است .

       2) موضوع در داستان کوتاه کودک ونوجوان نسبت به بزرگسال محدود است .

       3) پیام رسانی در داستان کودکان و نوجوانان اغلب به وسیله ی عملکرد شخصیت مثبت در فضایی

           سرگرم کننده صورت می گیرد .

       4) در داستان کودکان درونمایه ی عشق دیده نمی شود ولی در داستان بزرگسال دیده می شود .

    38- کدام گزینه از موضوعات داستان کودکان ونوجوانان نیست ؟

       1) خود آنان   

       2) زندگی فردی و جمعی آنان 

       3) دانستنی های مورد نیاز آنان 

       4) اسرار خلقت

    39- نخستین کسی که داستان کوتاه را وارد قلمرو ادبیّات فارسی کرد که بود ؟

       1) صادق هدایت       2) جمال زاده            3) صادق چوبک                4) جلال آل احمد

    40- کدام عامل سبب شده است که داستان کوتاه در قلمرو ادبیّات کودکان گسترش پیدا کند ؟

       1) توانمندی ها و کارایی های این قالب   

       2) سازگاری این قالب با شرایط و نیاز های گروه های سنّی

       3) تعداد شخصیت های پر تحرّک که با روحیّه ی کودکان تناسب دارد .    

       4) موارد 1 و 2 .

 

                                                   قالب های نظم                                          

41- در اصطلاح ادبی « سخن موزون قافیه دار » را چه می نامند ؟  ( ص 103 )

   1) نظم               2) نثر             3) شعر                4) روایی

42- قالب های نظم قصّه بیشتر ........... است امّا برخی سرایندگان ، قالب ................ نیز را به کار گرفته اند . ( ص 103 )

   1- مثنوی ـ غزل          2) دوبیتی ـ مثنوی           3) مثنوی ـ دوبیتی                   4) مثنوی ـ نیمایی

43- سروده ی مقابل ، جزء کدام نوع از انواع نظم غیر روایی است ؟ تاپ تاپ خمیر / گردو و پنیر /

      سنگک تازه / زود برو بگیر . ( ص 114 )

   1) نظم های مهمل    2) نظم های بازی      3) نظم های آموزشی         4) نظم های خیال انگیز

44- « نظم های بازی » ریشه در ................. دارند . ( ص 114 )

   1) نظم غیر روایتی     2) فرهنگ عامیانه      3) فرهنگ معاصر              4) نظم روایتی

45- آموزش غیر رسمی کودکان از چه زمانی آغاز می شود ؟ ( ص 117 )

   1) از هفت سالگی 

   2)  قبل از تولّد 

   3) از نخستین سال های عمرکودکان 

   4) از شش سالگی

46- در نظم های آموزشی چه چیز ضروری است ؟ ( ص 117 )

   1) تأکید بر بازی  

   2) تأکید بر صداهای زبان    

   3) تشویق کودکان به بازی با واژگان  

   4) موارد 2 و 3

47- نخستین قالب شعر های غنایی در ایران پیش از اسلام چه بود ؟ ( ص 117 )

   1) متل                       2) لُغَز                          3) معمّا                       4) چیستان

48- کدام گزینه از ویژگی های « متل » نیست ؟  ( ص 117 )

   1) با طنزی گزنده آمیخته است .    

  2) وزن های ضربی فولکلوریک دارد .

   3) با حرکت ، بازی و آواز قابلیت هماهنگی ندارد .

   4) موضوعات آن گسترده و گوناگون است .

49- معنای کدام گزینه درست ذکر نشده است ؟ ( صص 114 ـ 118 )

   1) متل : سخن بیهوده و حرف مفت .                   2) لُغَز : چیستان

   3) معمّا : پوشیده                                         4) مهمل : بیهوده و بیکارگذاشته شده .

50- کدام گزینه درباره ی « لغز » نادرست ذکر شده است ؟ ( ص 118 )

    1) اوج آن در سبک هندی بوده است .  

    2) نام دیگر آن چیستان است .

    3) در آغاز با عنوان « تشبیب » در مقدمه ی قصیده ها به کار می رفت .   

     4) بیشتر با عبارت « چیست آن » آغاز می شود .

51- موضوع کتاب « نصاب الصّبیان » چیست و نویسنده اش کیست ؟ ( ص 120 )

   1) فرهنگ نامه ـ محمود کیانوش                      2) فرهنگ نامه ـ ابو نصر فراهی

   3) آموزش عروض ـ ابونصر فراهی                     4) آموزش عدد ـ ایرج میرزا

52- کدام گزینه درباره ی نظم های آموزشی ـ تربیتی درست ذکر نشده است ؟ ( ص 121 )

   1) سروده هایی بدون تخیّل و احساس هستند .   

   2) زاویه ی دید بزرگسالانه دارند .

   3) مخاطب آن ها عقل کودک است .   

   4) زبانی دشوار و وزنی طولانی دارند .

53- فریادِ کارِ فردی و جمعی انسان ، زمینه ی پیدایش .................... بوده است . ( ص 124 )

   1) رقص و نمایش       2) شعر و سرود           3) موسیقی                           4) آواز

54- کدام گزینه نادرست است ؟ (ص 124 )

   1) سخن موزون قافیه دار اگر با عنصر خیال درآمیزد ، شعر است .  

  2) شرط نظم ، وزن و قافیه است .

   3) شرط شعر ، وزن و قافیه است .  

  4) شرط شعر ، خیال انگیزی است .

55- تمامی گزینه های زیر درست است به جز ................ .( ص 124 )

   1) نظم خیال انگیز همان شعر است .  

   2) شعر به دو نوع رسمی و غیر رسمی ( عامیانه ) تقسیم می شود .

   3) شعر عامیانه درونمایه ای سازماندهی شده نداشته است .  

  4) شعر عامیانه درونمایه های ضدّ و نقیض ندارد .

56- شاید بتوان ادّعا کرد که نخستین شعر های کودکانه ............ است . ( ص 124 )

   1) سرود              2) لالایی                     3) ترانه                     4) تصنیف

57- کدام گزینه درباره ی « لالایی » نادرست ذکر شده است ؟ (صص 124 و 125 )

   1) کودکان از درون مایه ی لالایی ها دریافتی ندارند .  

   2) مادران با خواندن لالایی قصد پیام رسانی ندارند .

   3) لالایی برگرفته از واژه ی « للـه » ( یعنی غلام ) است . 

   4) قدمت  لالایی ها به ابتدای خلقت بشر می رسد .

58- کدام گزینه درباره ی « سرود » نادرست است ؟ ( ص 127 )

   1) در لغت به معنای خوانندگی مرغ و آدم .   

   2) در اصطلاح ادبی سروده ای است که با موسیقی همراه باشد .

   3) در ادبیّات کهن درونمایه ی آن ، ستایش ایزدان و... بوده است . 

   4) در ادبیّات معاصر درونمایه ی آن ستایش ، عناصر طبیعت است .

59- مهم ترین سرودهای نیایشی زرتشت ، ................... است که قطعه هایی از ......................... در آن یافت می شود . ( ص 127 )

   1) یشتها ـ ترانه های عامیانه                     2) گاتها ـ ترانه های عامیانه

   3) گاتها ـ لالایی ها                                 4) یشت ـ لالایی ها

60- تعریف مقابل مربوط به کدام نوع سرود است ؟ « لحنی از لحن های موسیقی پیش از اسلام است که آفرینش آن را به باربد نسبت می دهند و تا

     قرن چهارم رواج داشته است .» (ص 127 )

   1) چکامه                   2) ماوراءالنّهری              3) خسروانی                   4) دینی

61- در کدام گزینه ویژگی سرود خسروانی درست ذکر نشده است ؟ ( ص 127 )

   1) پژوهندگان دوره ی اسلامی خسروانی را نوعی نثر مسجّع دانسته اند .

   2) خواجه نصیرالدّین طوسی آن را نوعی شعر دانسته است .

   3) سجع و قافیه ندارند ولی قالبی طولانی دارند .

   4) از درون مایه هایی چون ستایش محبوب و معبود و وصف طبیعت برخوردارند .

62- در کدام گزینه نام دیگر « ترانه » نیامده است ؟ ( ص 128 )

   1) تصنیف                  2) دوبیتی                  3) رباعی                         4) غزل

63- ترانه های آغازین ایران زمین ، پس از اسلام چه نامیده شدند ؟ ( ص 128 )

   1) پهلوی                  2) فهلویّه                   3) پارتی                         4) خسروانی

64- بحر مناسب ِ فهلویات ..................... و قافیه ی آن ها نیز اغلب آزاد بوده است . ( ص 128 )

   1) هزج                    2) هزج و مشاکل               3) رمل                        4) متقارب

65- به جز گزینه ی ................ بقیه ، از ویژگی های ترانه است . ( ص 128 )

   1) واژه های کهن فارسی و اصطلاحات بومی در خود دارد .

   2) درونمایه ی آن طبیعت گرایی ، خود شناسی و ...... است .

   3) پهلو یا پرتو نام قوم پارتی ( اشکانی ) است که در خراسان می زیست .

   4) پیچیدگی های زبان ادبی رسمی را ندارد .